Trądzik i wysypka po lamotryginie – co mogą oznaczać?
Wysypka po lamotryginie (np. Symli) to bardzo częste działanie niepożądane tego leku.[1] Jeśli zauważysz u siebie zmiany skórne, to zupełnie naturalne, że odczuwasz niepokój. Wiele wysypek ma łagodny przebieg i po pewnym czasie ustępuje, jednak w rzadkich przypadkach może być groźna, na przykład jako zespół Stevensa-Johnsona (SJS).[1] W trakcie leczenia może też nasilić się trądzik lub łuszczyca. Każdą wysypkę w trakcie leczenia trzeba od razu zgłosić lekarzowi, a szczególnie pilne są pęcherze, złuszczanie skóry i owrzodzenia w ustach albo przy oczach.[1, 2]
Leczenie lamotryginą u niektórych osób wiąże się z ryzykiem wystąpienia zmian trądzikowych w obrębie twarzy, szyi, dekoltu, pleców oraz ramion. Pojawienie się zmian na skórze w trakcie leczenia farmakologicznego może budzić niepokój szczególnie wtedy, gdy trudno ocenić, czy wynika z przyjmowania leku. Każdą nową wysypkę należy pokazać lekarzowi prowadzącemu, który pomoże bezpiecznie ustalić przyczynę pojawienia się zmian na skórze. ChPL zaleca natychmiastową ocenę każdej osoby z wysypką.[1]
Lamotrygina to lek stosowany przy leczeniu padaczki i w zapobieganiu epizodom depresji w chorobie afektywnej dwubiegunowej.[1, 3] Wysypka jest jednym z najczęstszych działań niepożądanych tego leku.[1]
Rozumiemy, że zauważenie niepokojących objawów skórnych może budzić obawy, ale pamiętaj, że jesteś pod opieką specjalisty i odpowiednie kroki pozwolą bezpiecznie zadbać o Twoje zdrowie.
Spis treści:
- Czy lamotrygina może powodować wysypkę?
- Jak wygląda wysypka po lamotryginie i kiedy może się pojawić?
- Czy trądzik może być skutkiem lamotryginy?
- Kiedy wysypka po lamotryginie jest groźna?
- Co zwiększa ryzyko wysypki?
- Co robić, gdy na skórze pojawią się zmiany?
- Kiedy zgłosić się do lekarza?
- FAQ – najczęstsze pytania o wysypkę i trądzik po lamotryginie
- Źródła
Czy lamotrygina może powodować wysypkę?
Tak. ChPL leku Symla wymienia wysypkę skórną jako bardzo częste działanie niepożądane lamotryginy.[1] W badaniach klinicznych u dorosłych wysypka pojawiła się u 8–12% osób przyjmujących lamotryginę i u 5–6% osób przyjmujących placebo.[1] U 2% pacjentów wysypka była powodem przerwania leczenia.[1] ChPL zalicza zespół Stevensa-Johnsona do rzadkich działań niepożądanych, a toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) i zespół nadwrażliwości polekowej z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi (DRESS) do bardzo rzadkich.[1]
Sama informacja, że wysypka jest częstym działaniem niepożądanym, nie oznacza, że każda zmiana skórna jest groźna. Nie da się jednak pewnie odróżnić łagodnej reakcji od poważniejszego problemu wyłącznie na podstawie wyglądu, dlatego nową wysypkę warto jak najszybciej skonsultować z lekarzem. Pamiętaj, że zadanie pytania lekarzowi to najlepszy sposób, by zyskać spokój i zadbać o swoje bezpieczeństwo.
Brytyjska Narodowa Służba Zdrowia (NHS) także zalicza wysypkę do częstych skutków ubocznych lamotryginy.[3] Przy podejrzeniu poważnego działania niepożądanego radzi pilnie skontaktować się z lekarzem.[3]
Jak wygląda wysypka po lamotryginie i kiedy może się pojawić?
Wysypka po lamotryginie ma charakter grudkowo-plamisty i pojawia się najczęściej w ciągu pierwszych ośmiu tygodni leczenia.[1] Każda osoba reaguje inaczej na leki, dlatego to zupełnie naturalne, że obserwujesz zmiany na swoim ciele i szukasz wyjaśnień. W większości przypadków ma łagodne nasilenie i ustępuje.[1] MedlinePlus podaje, że ciężkie wysypki pojawiają się zwykle w ciągu pierwszych 2–8 tygodni leczenia, ale mogą wystąpić w każdym momencie.[2] Opisywano też ciężkie przypadki, które wymagały przerwania leczenia, a nawet hospitalizacji.[1] Wygląd zmian nie pozwala samodzielnie ocenić, czy reakcja jest niegroźna. Dlatego każdą nową wysypkę w trakcie leczenia lamotryginą należy niezwłocznie zgłosić lekarzowi, także wtedy, gdy zmiany są niewielkie i nie towarzyszą im niepokojące objawy.
NHS wymienia wśród poważnych działań niepożądanych reakcję skórną, na przykład okrągłą, lekko wypukłą wysypkę, czyli rumień wielopostaciowy.[3] Szczególnej uwagi wymaga drobnoplamista lub grudkowa wysypka na ciele, często na plecach i ramionach. Żadnej wysypki w trakcie leczenia lamotryginą nie należy przeczekiwać, trzeba od razu skontaktować się z lekarzem.[1]
Czy trądzik może być skutkiem lamotryginy?
W trakcie stosowania lamotryginy może dojść do zaostrzenia zmian skórnych, takich jak trądzik lub łuszczyca. ChPL leku Symla nie wymienia jednak trądziku wśród działań niepożądanych.[1] Spośród zmian skórnych podaje na przykład wysypkę, łysienie i reakcje fotowrażliwości.[1]
Jeśli zmiany pojawiły się po rozpoczęciu leczenia, naturalne jest szukanie związku z lekiem. To zupełnie zrozumiałe, że szukasz odpowiedzi i chcesz wiedzieć, co dzieje się z Twoim ciałem. Sama kolejność zdarzeń nie przesądza jednak o przyczynie – warto powiedzieć lekarzowi, kiedy zmiany się zaczęły i jak się zmieniają.
Trądzik to zmiany na skórze, które powstają, gdy mieszki włosowe zatykają się nadmiarem łoju i martwymi komórkami skóry. Trądzik może mieć wiele przyczyn. NHS wymienia wśród nich zmiany poziomu hormonów (na przykład w okresie dojrzewania, miesiączki, menopauzy i ciąży), niektóre choroby, przyjmowanie niektórych leków oraz kosmetyki, które natłuszczają skórę.[4] Zmiany często mogą występować w okolicy twarzy, klatki piersiowej i pleców.[4]
Trądzik, który pojawił się w trakcie leczenia, nie musi więc być skutkiem leku. Dlatego nowe zmiany na skórze w trakcie leczenia lamotryginą najlepiej od razu pokazać lekarzowi prowadzącemu.
Niepokoją cię zmiany na skórze?
Porozmawiaj z psychiatrą o działaniach niepożądanych leku
Specjaliści z Poradni Choroby Afektywnej Dwubiegunowej pomogą omówić leczenie lamotryginą, jej działania niepożądane i ewentualną zmianę leku.
Kiedy wysypka po lamotryginie jest groźna?
W rzadkich przypadkach wysypka po lamotryginie jest objawem ciężkiej reakcji, która może zagrażać życiu.[1] Do takich reakcji należą zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) i zespół DRESS.[1] W badaniach klinicznych opisanych w ChPL ciężka wysypka występowała u około 1 na 500 dorosłych z padaczką, a zespół Stevensa-Johnsona u około 1 na 1000.[1] U osób z chorobą afektywną dwubiegunową ciężka wysypka zdarzała się u około 1 na 1000.[1]
Natychmiast trzeba skontaktować się z lekarzem, gdy w trakcie leczenia lamotryginą wystąpi którykolwiek z tych objawów (nie zwlekaj i nie obawiaj się poprosić o pomoc):
- wysypka, pokrzywka albo swędzenie,
- pęcherze lub złuszczanie się skóry,
- bolesne owrzodzenia w ustach lub wokół oczu,
- gorączka, powiększone węzły chłonne albo obrzęk twarzy,
- obrzęk gardła lub języka albo trudności w oddychaniu – wtedy trzeba od razu dzwonić pod numer alarmowy.[1, 2, 3]
Niektóre wczesne objawy nadwrażliwości, takie jak gorączka czy powiększenie węzłów chłonnych, mogą pojawić się nawet bez wyraźnej wysypki.[1] Jeśli podejrzewasz ciężką reakcję, nie zwlekaj z uzyskaniem pomocy medycznej.
Co zwiększa ryzyko wysypki?
Ryzyko wysypki zwiększają między innymi duże dawki początkowe, zbyt szybkie zwiększanie dawki i jednoczesne przyjmowanie walproinianu.[1, 2] ChPL i MedlinePlus wymieniają te czynniki ryzyka:
- duże dawki początkowe i zwiększanie dawki szybciej, niż zalecił lekarz,
- jednoczesne przyjmowanie walproinianu,
- wiek dziecięcy, bo u dzieci ryzyko ciężkiej wysypki jest większe niż u dorosłych,
- alergię lub wysypkę po innych lekach przeciwpadaczkowych w przeszłości.[1, 2]
U osób, które miały wcześniej wysypkę po innych lekach przeciwpadaczkowych, łagodna wysypka po lamotryginie pojawiała się około trzech razy częściej.[1] Leczenie zwykle rozpoczyna się od małej dawki, która następnie przez kilka tygodni jest stopniowo zwiększana.[3]
Co robić, gdy na skórze pojawią się zmiany?
Gdy w trakcie leczenia lamotryginą pojawi się wysypka, trzeba od razu skontaktować się z lekarzem.[1, 2] ChPL zaleca lekarzom, by stan każdej osoby z wysypką natychmiast ocenić i odstawić lek, dopóki nie wyjaśni się, że wysypka nie ma z nim związku.[1] O odstawieniu leku decyduje lekarz po ocenie sytuacji.
Podczas kontaktu z lekarzem pomocne będzie podanie informacji, kiedy pojawiły się zmiany, czy się nasilają i czy towarzyszą im inne objawy. Jeśli wygląd skóry się zmienia, możesz pokazać lekarzowi zdjęcie – nie powinno to jednak opóźniać pilnej konsultacji przy objawach alarmowych.
Leku nie należy jednak odstawiać ani zmieniać dawki na własną rękę.[2] Choć pokusa szybkiej zmiany dawki leku bywa duża, Twoje bezpieczeństwo jest najważniejsze. MedlinePlus wyjaśnia, że lek odstawia się zwykle stopniowo, bo nagłe przerwanie leczenia może wywołać napady drgawkowe.[2] Po przerwie w leczeniu też nie należy samemu wracać do leku.[2] Jeśli lamotrygina wywołała zespół Stevensa-Johnsona, TEN lub DRESS, leczenia nie wolno już nigdy wznawiać.[1]
Gdy trądzik w trakcie leczenia nie mija albo się nasila, warto przyspieszyć wizytę u lekarza prowadzącego, który może zaproponować inne leczenie. Twoje samopoczucie i komfort psychiczny są tak samo ważne jak efekty leczenia, więc nie wahaj się mówić o tym, co Cię martwi.
Przy samym trądziku NHS radzi myć skórę dwa razy dziennie delikatnym środkiem, nie wyciskać krostek i przy zmianach na ciele nosić luźne, przewiewne ubrania.[4] Domowa pielęgnacja nie zastępuje jednak oceny lekarza.
Kiedy zgłosić się do lekarza?
Każdą nową wysypkę w trakcie leczenia lamotryginą trzeba od razu zgłosić lekarzowi prowadzącemu, a gdy nie jest szybko dostępny, innemu lekarzowi.[1, 2] Gdy pojawiają się pęcherze, złuszczanie skóry, owrzodzenia w ustach lub przy oczach, obrzęk twarzy, gardła lub języka albo trudności w oddychaniu, trzeba szukać pomocy natychmiast.[1, 2, 3]
Z trądzikiem warto zgłosić się do lekarza rodzinnego, gdy nie mija mimo pielęgnacji, gdy krostek jest dużo albo gdy są bolesne lub zostawiają blizny.[4] Lekarz rodzinny może zaproponować leczenie na receptę albo skierować do dermatologa.[4] NHS zaznacza też, że trądzik może wpływać na zdrowie psychiczne i wywoływać lęk, depresję lub obniżoną samoocenę.[4] Pamiętaj, że zadbanie o siebie i poproszenie o wsparcie specjalisty to najlepszy krok, jaki możesz teraz zrobić dla swojego zdrowia i spokoju.
O tym, czy kontynuować leczenie lamotryginą, czy je zmienić, warto porozmawiać z lekarzem prowadzącym, na przykład psychiatrą. Leczenie lamotryginą i jego działania niepożądane można omówić ze specjalistami z Poradni Choroby Afektywnej Dwubiegunowej Centrum Terapii Dialog.
W razie bezpośredniego zagrożenia życia, na przykład przy trudnościach w oddychaniu, obrzęku gardła lub języka albo pęcherzach i złuszczaniu się skóry, należy zadzwonić pod numer alarmowy albo zgłosić się do najbliższej izby przyjęć.
FAQ – najczęstsze pytania o wysypkę i trądzik po lamotryginie
Tak. Wysypka to bardzo częste działanie niepożądane lamotryginy, zwykle łagodne.[1] Każdą nową wysypkę należy niezwłocznie zgłosić lekarzowi.
Możliwe jest zaostrzenie trądziku w trakcie leczenia. Na liście działań niepożądanych w ChPL trądziku jednak nie ma.[1]
Najczęściej w ciągu pierwszych ośmiu tygodni leczenia, choć ciężka wysypka może wystąpić także później.[1, 2]
Nie. Nie podejmuj samodzielnie decyzji o odstawieniu czy zmianie dawki. Lek odstawia się tylko po rozmowie z lekarzem, zwykle stopniowo.[2, 3]
Tak. Może go wywołać na przykład zmiana poziomu hormonów, niektóre choroby, niektóre leki albo kosmetyki natłuszczające skórę.[4]
Do lekarza prowadzącego leczenie, a gdy nie jest szybko dostępny, do innego lekarza. Przy objawach alarmowych trzeba szukać pomocy natychmiast, także pod numerem alarmowym. Lekarz może pomóc ocenić zmiany i omówić dalsze postępowanie z uwzględnieniem bezpieczeństwa leczenia.
Źródła
- Symla (lamotrygina) – Charakterystyka Produktu Leczniczego (Rejestr Produktów Leczniczych)
- MedlinePlus – Lamotrigine
- NHS – Lamotrigine
- NHS – Acne
Powiązane wpisy
Depresja maskowana i subdepresja – czym są i kiedy szukać pomocy?
Depresja maskowana to dawne określenie depresji ukrytej za dolegliwościami z ciała bez przyczyny organicznej, które dziś nie odgrywa ważnej roli ani w praktyce, ani w nauce.[1]<span class="excerpt-hellip"> […]</span>
- Psychiatria
- Psychologia
- Depresja
- Smutek
- Zaburzenia psychosomatyczne
- Psychosomatyka
- Brak energii
- Diagnoza
Michał Feldman 
Siniaki i wysypka po sertralinie (Asentra) – co mogą oznaczać?
Siniaki po sertralinie mogą być działaniem niepożądanym leku: w Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL) Asentry podano, że przy lekach z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)<span class="excerpt-hellip"> […]</span>
Michał Feldman 
Zaburzenia adaptacyjne – objawy, przyczyny i leczenie
Czym są zaburzenia adaptacyjne? To nieprzystosowawcza reakcja na istotny stresor życiowy. Według przeglądu opisującego klasyfikację ICD-11 zwykle pojawiają się w ciągu miesiąca od wydarzenia lub sytuacji<span class="excerpt-hellip"> […]</span>
Anna Nowak Niepokoją cię zmiany na skórze?
Porozmawiaj z psychiatrą o działaniach niepożądanych leku
Specjaliści z Poradni Choroby Afektywnej Dwubiegunowej pomogą omówić leczenie lamotryginą, jej działania niepożądane i ewentualną zmianę leku.
Umów konsultację