Wysokie ciśnienie po Pragioli – co może oznaczać?
Ciśnienie około 160/100 mmHg jest podwyższone i wymaga sprawdzenia, nawet gdy samopoczucie jest dobre. Za wysokie uznaje się zwykle ciśnienie od 140/90 w pomiarze u lekarza lub pielęgniarki i od 135/85 w pomiarze w domu.[1, 2] Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) Pragioli wymienia nadciśnienie tętnicze wśród niezbyt częstych działań niepożądanych pregabaliny, ale z samego opisu objawów nie da się ocenić, czy to skutek leku.[3] Dawki nie zmienia się ani nie odstawia leku samodzielnie, a przy bólu w klatce piersiowej, duszności lub nagłych objawach neurologicznych trzeba od razu dzwonić pod numer alarmowy.
Dobre samopoczucie nie wyklucza nadciśnienia, bo podwyższone ciśnienie zwykle nie daje żadnych objawów.[1] Poprawa samopoczucia jest sygnałem, że leczenie zaczyna działać. Dlatego decyzja, co dalej, wymaga wyważenia z lekarzem zarówno korzyści z leczenia, jak i wyników pomiarów.
Spis treści:
- Czy Pragiola może podnosić ciśnienie?
- Czy ciśnienie 160/100 to dużo?
- Jak poprawnie zmierzyć ciśnienie w domu?
- Co zrobić, gdy ciśnienie nadal jest wysokie?
- Czy można samemu odstawić Pragiolę?
- Kiedy wysokie ciśnienie wymaga pilnej pomocy?
- Jak Centrum Terapii Dialog może pomóc?
- FAQ – najczęstsze pytania o Pragiolę i wysokie ciśnienie
- Źródła
Czy Pragiola może podnosić ciśnienie?
Pragiola może podnosić ciśnienie, ale zdarza się to niezbyt często.[3] Pragiola to lek, którego substancją czynną jest pregabalina. ChPL wskazuje go u dorosłych w leczeniu bólu neuropatycznego, w leczeniu skojarzonym napadów częściowych padaczki i w leczeniu zaburzeń lękowych uogólnionych (GAD, w ICD-10 kod F41.1).[3] Pregabalina wiąże się z białkiem α2-δ kanałów wapniowych w ośrodkowym układzie nerwowym i w ten sposób zmniejsza nadmierną pobudliwość komórek nerwowych.[3] Czym jest lęk uogólniony i dlaczego trudno go wyciszyć, opisuje artykuł Lęk uogólniony – dlaczego tak trudno go wyłączyć?
Wśród niezbyt częstych działań niepożądanych pregabaliny ChPL wymienia nadciśnienie tętnicze, a także niedociśnienie, nagłe uderzenia gorąca i zaczerwienienie.[3] Niezbyt często oznacza, że dotyczą one od 1 na 1000 do 1 na 100 osób.[3] Do tej samej grupy należy przyspieszona czynność serca (tachykardia).[3]
Dużo częściej pojawiają się zawroty głowy, senność i bóle głowy, które ChPL zalicza do bardzo częstych działań niepożądanych.[3] Częste działania niepożądane pregabaliny są zwykle łagodne i słabną, gdy organizm przyzwyczaja się do leku.[4] Na podstawie samego opisu objawów nie da się jednak ustalić, czy wzrost ciśnienia ma związek z pregabaliną. Wzrost ciśnienia w pierwszych dniach przyjmowania nowego leku nie musi oznaczać, że to lek jest przyczyną. Liczy się m.in. to, jakie ciśnienie było wcześniej, czy w tym czasie zmieniło się coś jeszcze, np. ilość kawy, sen, stres albo inne leki, i czy wysokie wyniki utrzymują się w kolejnych dniach.
Czy ciśnienie 160/100 to dużo?
Tak, ciśnienie około 160/100 mmHg jest podwyższone i wymaga sprawdzenia, nawet gdy samopoczucie jest dobre. NHS uznaje ciśnienie za wysokie zwykle od 140/90 w pomiarze u pracownika ochrony zdrowia i od 135/85 w pomiarze domowym.[1, 2] Pierwsza liczba wyniku to ciśnienie skurczowe, czyli najwyższe ciśnienie, gdy serce pompuje krew. Druga to ciśnienie rozkurczowe, czyli najniższe ciśnienie między uderzeniami serca.[2]
Wysokie ciśnienie zwykle nie daje żadnych objawów, a jedynym sposobem, żeby je wykryć, jest pomiar.[1] Rzadko może powodować bóle głowy, nieostre widzenie lub ból w klatce piersiowej.[1] Zbyt wysokie ciśnienie obciąża naczynia krwionośne, serce i inne narządy, np. mózg, nerki i oczy.[1]
Wynik 160/100 potrafi wystraszyć, zwłaszcza gdy wcześniej ciśnienie było prawidłowe. Taki pomiar nie oznacza, że w tej chwili dzieje się coś groźnego. Jest sygnałem, że ciśnienie trzeba sprawdzić, obserwować oraz skonsultować z lekarzem.
Jak poprawnie zmierzyć ciśnienie w domu?
Wiarygodny wynik daje pomiar po kilku minutach odpoczynku, na siedząco, z ramieniem podpartym na wysokości serca. Pomiar może wyglądać tak:
- Przez 30 minut przed pomiarem unikaj wysiłku, kofeiny i palenia.
- Usiądź i odpocznij przez 5 minut.
- Oprzyj rękę, np. o stół, tak żeby ramię z mankietem było na wysokości serca.
- Zmierz ciśnienie dwa razy w odstępie 1–2 minut.
- Zapisz oba wyniki.[2]
Warto też sprawdzić sam ciśnieniomierz. Zbyt mały albo luźno założony mankiet może zawyżać wynik, a domowy aparat dobrze jest choć raz porównać z pomiarem w przychodni. NHS radzi przy domowych pomiarach mierzyć ciśnienie dwa razy w odstępie minuty, zwykle rano i wieczorem, przez tyle dni, ile zaleci lekarz.[2] Jeśli wynik wskazuje na wysokie ciśnienie, lekarz może zalecić regularne pomiary w domu przez kolejne dni, ponowny pomiar w przychodni albo 24-godzinne monitorowanie ciśnienia.[1] Przy lęku samo mierzenie ciśnienia potrafi je podnieść: niepokój o wynik przyspiesza pracę serca, a wysoki wynik jeszcze bardziej nasila niepokój. Dlatego pojedynczy pomiar w stresie mówi mniej niż seria pomiarów wykonanych w spokoju o stałych porach.
Lek budzi Twoje wątpliwości?
Omów leczenie z psychiatrą
Specjaliści z Poradni Nerwic i Lęku pomogą ocenić działania niepożądane leku i zdecydować, co dalej z leczeniem lęku.
Co zrobić, gdy ciśnienie nadal jest wysokie?
Jeśli powtarzane pomiary nadal wynoszą około 160/100 mmHg, warto umówić konsultację u lekarza rodzinnego w ciągu 1–2 dni. Do czasu wizyty nie trzeba mierzyć ciśnienia co chwilę. Częste pomiary rzadko dają nowe informacje, a łatwo nakręcają niepokój, więc lepiej trzymać się pomiarów o stałych porach, np. rano i wieczorem. Wyższe wartości i niepokojące objawy wymagają szybszej pomocy.
Tabela 1. Wysokie ciśnienie w trakcie leczenia Pragiolą – co zrobić
| Wynik lub objawy | Co zrobić |
|---|---|
| około 160/100 mmHg w powtórzonych pomiarach | konsultacja u lekarza w ciągu 1–2 dni |
| 180 mmHg skurczowego lub 120 mmHg rozkurczowego albo więcej, także w powtórnym pomiarze | pilna ocena lekarska tego samego dnia |
| ból w klatce piersiowej, duszność, nagły silny ból głowy, zaburzenia widzenia lub mowy, osłabienie ręki lub nogi | wezwanie pomocy pod numerem alarmowym, niezależnie od wartości ciśnienia |
Tabela zbiera ogólne zasady postępowania przy wysokim ciśnieniu. Do czasu wizyty nie zwiększa się dawki Pragioli ani nie odstawia leku. Ciśnienie pomagają obniżyć m.in. ograniczenie soli, alkoholu i kofeiny, niepalenie oraz regularny ruch, co najmniej 150 minut tygodniowo.[1] Na wizytę u lekarza warto zabrać zapis pomiarów i listę leków, z informacją, od kiedy i w jakiej dawce przyjmujesz Pragiolę. Pozwala to ocenić, czy problemem jest lek, czy nadciśnienie, które po prostu ujawniło się w tym czasie.
Czy można samemu odstawić Pragiolę?
Nie, pregabaliny nie należy odstawiać bez rozmowy z lekarzem, a dawkę zmniejsza się stopniowo.[4] ChPL zaleca, żeby przerywać leczenie stopniowo, przez co najmniej tydzień, niezależnie od powodu leczenia.[3] Po przerwaniu leczenia obserwowano objawy odstawienia, m.in. bezsenność, ból głowy, nudności, lęk i biegunkę.[3] Pregabalina może też uzależniać, nawet w dawkach stosowanych w leczeniu.[3] Nagłe odstawienie leku „na wszelki wypadek” może przynieść więcej szkody niż pożytku, bo objawy odstawienia, takie jak lęk i bezsenność, same potrafią podnosić ciśnienie. Jeśli zauważysz, że sięgasz po lek częściej, niż zalecono, albo trudno Ci bez niego funkcjonować, powiedz o tym lekarzowi otwarcie.
Leczenie zaczyna się od małej dawki, którą lekarz zwiększa co kilka dni, żeby zmniejszyć ryzyko działań niepożądanych.[5] O tym, czy zmienić dawkę albo lek, decyduje lekarz, który zna całe leczenie. Jeśli leczy Cię kilku lekarzy, np. psychiatra i lekarz rodzinny, dobrze, żeby każdy z nich znał zalecenia drugiego. Najprościej pokazać każdemu aktualną listę leków z dawkami i ostatnie zalecenia. Osoby leczone z powodu lęku mogą omówić działania niepożądane leków ze specjalistami z Poradni Nerwic i Lęku Centrum Terapii Dialog.
Kiedy wysokie ciśnienie wymaga pilnej pomocy?
Ból w klatce piersiowej, duszność, nagły silny ból głowy, zaburzenia widzenia lub mowy albo osłabienie ręki lub nogi wymagają wezwania pomocy pod numerem alarmowym, niezależnie od wartości ciśnienia. Objawami zawału serca mogą być:
- nagły ból lub ucisk w klatce piersiowej, który nie mija,
- ból promieniujący do ręki, szyi, żuchwy, brzucha lub pleców,
- ból w klatce piersiowej z poceniem, nudnościami, zawrotami głowy lub dusznością.[1]
Objawy udaru to m.in. opadanie jednej strony twarzy, osłabienie ręki i zaburzenia mowy.[6] Pomoc trzeba wezwać także wtedy, gdy takie objawy szybko minęły.[6]
W trakcie leczenia pregabaliną pilnego kontaktu z lekarzem wymagają też silne zawroty głowy lub omdlenie oraz bicie serca szybsze lub wolniejsze niż zwykle.[4] Myśli o samookaleczeniu lub odebraniu sobie życia wymagają natychmiastowej pomocy i mogą się pojawić już po tygodniu przyjmowania leku.[4] Kiedy szybkie bicie serca może mieć związek z lękiem, a kiedy wymaga pilnej oceny, opisuje artykuł Kołatanie serca ze stresu – kiedy to objaw lęku?
Jak Centrum Terapii Dialog może pomóc?
Leczenie lęku to nie tylko dobór leku. W Centrum Terapii Dialog można zacząć od bezpłatnej konsultacji z opiekunem ds. psychoterapii, a działania niepożądane Pragioli omówić z psychiatrą.
Bezpłatna konsultacja z opiekunem ds. psychoterapii
Psychoterapia, zwłaszcza poznawczo-behawioralna, jest jedną z podstawowych metod leczenia lęku uogólnionego i może działać razem z lekami albo, u części osób, zamiast nich. Podczas bezpłatnej konsultacji z opiekunem ds. psychoterapii można ustalić, jaka forma terapii będzie najlepsza i do którego terapeuty warto się zapisać. To dobry pierwszy krok, jeśli nie wiesz, od czego zacząć.
Konsultacja psychiatryczna w Poradni Nerwic i Lęku
Psychiatra z Poradni Nerwic i Lęku oceni, czy wzrost ciśnienia może mieć związek z pregabaliną, i zdecyduje, czy kontynuować leczenie, zmienić dawkę albo lek. Podpowie też, co omówić z lekarzem rodzinnym, który zajmie się samym ciśnieniem.
Wizyty online
Gdy pytania o lek pojawiają się między wizytami, można skorzystać z wizyty u psychiatry online, bez wychodzenia z domu.
Co zabrać na wizytę?
Rozmowa będzie konkretniejsza, jeśli przygotujesz:
- zapis pomiarów ciśnienia z datą i godziną,
- informację, od kiedy i w jakiej dawce przyjmujesz Pragiolę, o której porze ją bierzesz i czy dawka była ostatnio zwiększana,
- listę innych leków i suplementów,
- krótki opis samopoczucia: czy lęk się zmniejszył, jak śpisz i czy pojawiły się inne dolegliwości.
FAQ – najczęstsze pytania o Pragiolę i wysokie ciśnienie
Może, ale niezbyt często. ChPL wymienia nadciśnienie tętnicze wśród działań niepożądanych, które dotyczą od 1 na 1000 do 1 na 100 osób.[3] Czy to skutek leku, ocenia lekarz.
Jest podwyższone i wymaga sprawdzenia w powtórzonych pomiarach. Gdy się utrzymuje, warto zgłosić się do lekarza rodzinnego w ciągu 1–2 dni.
Po 5 minutach odpoczynku na siedząco, z ramieniem podpartym na wysokości serca, dwa razy w odstępie 1–2 minut. Przez pół godziny przed pomiarem lepiej nie ćwiczyć, nie pić kawy i nie palić.
Gdy ciśnienie osiąga 180 mmHg skurczowego lub 120 mmHg rozkurczowego i utrzymuje się w powtórnym pomiarze. Przy bólu w klatce piersiowej, duszności lub objawach udaru trzeba od razu dzwonić pod numer 112 lub 999.
O tym decyduje lekarz po ocenie powtórzonych pomiarów. Leku nie odstawia się samodzielnie, bo nagłe przerwanie leczenia może wywołać objawy odstawienia, a pregabalinę odstawia się stopniowo.[3, 4] Do czasu wizyty przyjmuj lek tak jak dotąd i mierz ciśnienie.
U psychiatry prowadzącego leczenie, np. w Poradni Nerwic i Lęku Centrum Terapii Dialog, stacjonarnie w Warszawie lub online. Samym ciśnieniem zajmuje się lekarz rodzinny.
Źródła
- NHS – High blood pressure (hypertension)
- NHS – Blood pressure test
- Rejestr Produktów Leczniczych – Pragiola (pregabalina), Charakterystyka Produktu Leczniczego
- NHS – Side effects of pregabalin
- NHS – How and when to take pregabalin
- NHS – Symptoms of a stroke
Lek budzi Twoje wątpliwości?
Omów leczenie z psychiatrą
Specjaliści z Poradni Nerwic i Lęku pomogą ocenić działania niepożądane leku i zdecydować, co dalej z leczeniem lęku.
Umów konsultację