Nudności i zawroty głowy po Depratalu – co mogą oznaczać?

Nudności, zawroty głowy i mniejszy apetyt to znane skutki uboczne Depratalu (duloksetyny), które mogą pojawić się zwłaszcza na początku leczenia. Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) wymienia nudności i zawroty głowy wśród najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych tego leku, a większość z nich słabnie w miarę leczenia.^[1] Dawki nie należy zmieniać samemu: gdy objawy są uciążliwe, lekarz prowadzący może spowolnić jej zwiększanie. Nasilone drżenie albo drżenie z gorączką, potliwością, pobudzeniem, splątaniem, sztywnością mięśni lub wyraźnie szybkim biciem serca wymaga pilnej pomocy medycznej.

Osoby, które niedawno zaczęły przyjmować Depratal, także razem z Preato (pregabaliną), mogą po kilku dniach zauważyć nowe dolegliwości. Mogą pojawić się nudności, zawroty głowy i brak apetytu, czasem rozszerzone źrenice albo drżenie, a kłopoty ze snem mogą się utrzymywać. Działania niepożądane zwykle występują krótko po rozpoczęciu terapii, a na poprawę samopoczucia psychicznego trzeba poczekać dłużej.^[1]

O dawkach obu leków i o tempie ich zwiększania decyduje lekarz prowadzący.

Czy nudności i zawroty głowy to skutki uboczne Depratalu?

Tak. Nudności i zawroty głowy należą do najczęściej zgłaszanych skutków ubocznych Depratalu i zwykle pojawiają się krótko po rozpoczęciu leczenia.^[1] Depratal to tabletki dojelitowe z duloksetyną.^[1] Duloksetynę stosuje się m.in. w leczeniu dużych zaburzeń depresyjnych (w ICD-10: epizod depresyjny F32, nawracające zaburzenia depresyjne F33) i zaburzeń lękowych uogólnionych (F41.1).^[2]

Poza nudnościami i zawrotami głowy ChPL Depratal zalicza do najczęstszych działań niepożądanych ból głowy, suchość w jamie ustnej i senność.^[1] Nudności występują bardzo często, czyli u co najmniej 1 na 10 osób.^[1] Zawroty głowy i zmniejszenie łaknienia są częste i mogą wystąpić u 1 na 100 do 1 na 10 osób.^[1]

Skutki uboczne duloksetyny na początku leczenia mają zwykle łagodne lub umiarkowane nasilenie i w większości przypadków ustępują w miarę dalszego leczenia.^{[1, 2]} Wśród częstych działań niepożądanych duloksetyny NHS wymienia też wymioty, senność, problemy ze snem i utratę masy ciała.^[3]

Czy zawroty głowy może też dawać Preato (pregabalina)?

Tak. Zawroty głowy i senność to najczęstsze działania niepożądane pregabaliny, substancji czynnej Preato.^[4] Zawroty głowy występują bardzo często, a do częstych skutków ubocznych Preato i innych leków z pregabaliną należą m.in. drżenia, nudności, nieostre widzenie i bezsenność.^{[4, 5]} Działania niepożądane pregabaliny mają zwykle łagodne lub umiarkowane nasilenie.^[4]

Częste działania niepożądane pregabaliny zwykle mijają same.^[6] Senność, zmęczenie i zawroty głowy powinny słabnąć, gdy organizm przyzwyczaja się do leku.^[6] Ból głowy po pregabalinie zwykle mija po pierwszym tygodniu, a gdy trwa dłużej niż tydzień albo jest silny, trzeba porozmawiać z lekarzem.^[6] Żeby zmniejszyć ryzyko działań niepożądanych, lekarz zwykle zaczyna od małej dawki pregabaliny i zwiększa ją co kilka dni.^[7]

Charakterystyki obu leków wymieniają zawroty głowy, dlatego przy przyjmowaniu ich razem najlepiej, by to lekarz prowadzący ocenił, z którym lekiem wiążą się objawy. Przy łączeniu duloksetyny z innymi lekami lub substancjami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), w tym z alkoholem i lekami uspokajającymi, ChPL Depratal zaleca ostrożność.^[1]

Zawroty głowy i senność mogą też utrudniać prowadzenie samochodu.^{[1, 4]} Przy takich objawach nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn, a przy pregabalinie także wtedy, gdy nie wiadomo jeszcze, jak lek wpływa na daną osobę.^{[1, 4]} U osób starszych zawroty głowy i senność po pregabalinie mogą też zwiększać ryzyko upadku.^[4] Inne działania niepożądane pregabaliny, m.in. wpływ na ciśnienie tętnicze, opisuje artykuł Wysokie ciśnienie po Pragioli – co może oznaczać?

Skąd rozszerzone źrenice, drżenie i kłopoty ze snem?

Rozszerzone źrenice, drżenie i bezsenność także są opisane w charakterystykach obu leków jako możliwe działania niepożądane, choć występują z różną częstością.^{[1, 4, 5]} „Bardzo często” oznacza co najmniej 1 na 10 osób, „często” – 1 na 100 do 1 na 10, „niezbyt często” – 1 na 1000 do 1 na 100, a „rzadko” – 1 na 10 000 do 1 na 1000.^{[1, 5]}

Tabela 1. Porównanie częstości wybranych działań niepożądanych duloksetyny i pregabaliny. Źródło: ChPL Depratal^[1], ChPL Preato^[4], ChPL Pragiola^[5].

Objaw	Depratal (duloksetyna)	Pregabalina (Preato, Pragiola)
Nudności	bardzo często	często
Zawroty głowy	często	bardzo często
Apetyt	zmniejszenie łaknienia – często	zwiększenie apetytu – często
Drżenie	często	często
Bezsenność	często	często
Rozszerzenie źrenic	niezbyt często	rzadko
Drgawki	rzadko	rzadko

Dane w tabeli pochodzą z ChPL Depratal, Preato i Pragiola, innego leku z pregabaliną.^{[1, 4, 5]}

Rozszerzenie źrenic po Depratalu występuje niezbyt często.^[1] Ponieważ zgłaszano takie przypadki, duloksetynę stosuje się ostrożnie u osób ze zwiększonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym lub z ryzykiem ostrej jaskry z wąskim kątem (ostrej jaskry zamkniętego kąta).^[1] Jeśli podczas leczenia pojawi się ból oka, zaczerwienienie lub nagłe pogorszenie widzenia, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem lub okulistą.

Kłopoty ze snem mogą utrzymywać się na początku leczenia. Bezsenność jest częstym działaniem niepożądanym zarówno duloksetyny, jak i pregabaliny.^{[1, 5]}

Czy drżenie to to samo co drgawki?

Nie. Drżenie i drgawki to różne objawy: w charakterystykach obu leków drżenie należy do częstych działań niepożądanych, a drgawki do rzadkich.^{[1, 5]} Duloksetynę stosuje się ostrożnie u osób z napadami padaczkowymi.^[1]

Przy podejrzeniu poważnego działania niepożądanego duloksetyny trzeba pilnie zasięgnąć porady medycznej.^[3]

Kiedy Depratal zaczyna działać i kiedy skutki uboczne słabną?

W depresji odpowiedź na leczenie duloksetyną obserwuje się zwykle po 2–4 tygodniach.^[1] Większość działań niepożądanych powinna złagodnieć po kilku tygodniach.^[3] Na poprawę samopoczucia trzeba więc zwykle poczekać dłużej niż kilka dni, nawet jeśli działania niepożądane pojawiły się od razu.

NHS wyjaśnia, że działania niepożądane łagodnieją, gdy organizm przyzwyczaja się do leku, choć niektóre mogą trwać dłużej.^[3] Lekarz może też zacząć od małej dawki duloksetyny i zwiększyć ją po tygodniu lub dłużej.^[3]

Na początku leczenia i po zmianie dawki duloksetyny ChPL zaleca ścisłą kontrolę lekarza.^[2] Pogorszenie stanu, myśli lub zachowania samobójcze i niecodzienne zmiany w zachowaniu trzeba niezwłocznie zgłosić lekarzowi.^[2] Co robić, gdy w trakcie leczenia nasila się lęk, opisuje artykuł Nasilający się lęk mimo leczenia – co robić do wizyty u lekarza?

Czy można samemu zmienić dawkę albo przestać brać leki?

Nie. O dawce Depratalu i Preato decyduje lekarz prowadzący. W zaburzeniach lękowych uogólnionych ChPL Depratal zaleca zwiększać dawkę duloksetyny w zależności od odpowiedzi na leczenie i tolerancji leku.^[1] Gdy na początku leczenia działania niepożądane są uciążliwe, lekarz może zalecić, by na razie nie zwiększać dawki i zrobić to dopiero wtedy, gdy objawy złagodnieją.

W pierwszych tygodniach leczenia duloksetyną może też wystąpić akatyzja, czyli nieprzyjemne uczucie niepokoju i potrzeba ruchu.^[2] U osób z takimi objawami zwiększanie dawki może zaszkodzić, dlatego warto o nich powiedzieć lekarzowi.^[2] Pacjenci opisują akatyzję jako niemożność usiedzenia w miejscu, wewnętrzny niepokój zmuszający do chodzenia lub ogólne napięcie mięśniowe. Jeśli cokolwiek z tego pojawia się w pierwszych tygodniach, należy zgłosić to przed kolejnym zwiększeniem dawki.

Gdy działania niepożądane przeszkadzają albo nie mijają, NHS radzi porozmawiać z farmaceutą lub lekarzem i dalej przyjmować lek, chyba że zalecą jego przerwanie.^[3] Niezależnie od tej rozmowy warto pamiętać o kilku zasadach:

• nie przerywaj nagle duloksetyny, bo może to wywołać objawy odstawienia; przy kończeniu leczenia dawkę zmniejsza się stopniowo, przez co najmniej 1–2 tygodnie,^{[2, 3]}
• nie odstawiaj samodzielnie pregabaliny, którą również odstawia się stopniowo, przez co najmniej 1 tydzień; po jej przerwaniu obserwowano objawy odstawienia, m.in. bezsenność, ból głowy, nudności, lęk i biegunkę,^{[5, 6]}
• oba leki możesz przyjmować z posiłkiem lub bez,^{[1, 4]}
• porozmawiaj z lekarzem o piciu alkoholu, bo ChPL Depratal zaleca ostrożność przy łączeniu leku z alkoholem, a pregabalina może nasilać jego działanie.^{[1, 4]}

Specjaliści z Poradni Depresji i Poradni Nerwic i Lęku w Centrum Terapii Dialog pomagają ocenić działania niepożądane leków i dobrać tempo zmian w leczeniu.

Kiedy drżenie i inne objawy wymagają pilnej pomocy?

Pilnej pomocy medycznej wymaga drżenie nasilone albo takie, któremu towarzyszą gorączka, wzmożona potliwość, pobudzenie, splątanie, sztywność mięśni lub wyraźnie przyspieszone bicie serca. Takie objawy mogą wskazywać na zespół serotoninowy, czyli stan potencjalnie zagrażający życiu, który może wystąpić podczas stosowania duloksetyny, zwłaszcza razem z innymi lekami działającymi na serotoninę.^[1] W ChPL Depratal zespół serotoninowy należy do rzadkich działań niepożądanych.^[1]

Do objawów zespołu serotoninowego opisanych w ChPL należą:

• zmiany stanu psychicznego, np. pobudzenie, omamy, śpiączka,
• szybkie bicie serca (tachykardia), zmienne ciśnienie krwi i podwyższona temperatura ciała (hipertermia),
• wzmożone odruchy i zaburzenia koordynacji,
• nudności, wymioty lub biegunka.^[1]

Najcięższa postać przebiega z hipertermią i sztywnością mięśni.^[1] Ryzyko wzrasta przy łączeniu duloksetyny z innymi lekami serotoninergicznymi, np. tryptanami stosowanymi w migrenie, tramadolem czy preparatami z dziurawcem.^[1] Przed włączeniem nowego leku lub suplementu warto poinformować lekarza o przyjmowaniu Depratalu. Podobne objawy wymienia NHS: szybkie bicie serca, pocenie się, drżenie, drgania mięśni oraz splątanie lub pobudzenie.^[3]

Pilnego kontaktu z lekarzem lub pomocy medycznej wymagają też:

• silne zawroty głowy albo omdlenie w trakcie leczenia pregabaliną,^[6]
• serce bijące szybciej lub wolniej niż zwykle w trakcie leczenia pregabaliną,^[6]
• nagły obrzęk warg, ust, gardła lub języka i trudności z oddychaniem, które mogą oznaczać ciężką reakcję alergiczną i wymagają wezwania pogotowia,^{[6, 8]}
• myśli o samookaleczeniu lub odebraniu sobie życia, które wymagają natychmiastowej pomocy: telefonu pod numer alarmowy albo zgłoszenia się na szpitalny oddział ratunkowy.^{[2, 6]}

Jak Centrum Terapii Dialog wspiera osoby z działaniami niepożądanymi leków?

W Centrum Terapii Dialog skutki uboczne leków można omówić z psychiatrą, a trudności w trakcie leczenia także z psychoterapeutą. Jeśli nudności, zawroty głowy lub inne dolegliwości po Depratalu bądź Preato utrudniają codzienne funkcjonowanie, podczas konsultacji psychiatrycznej lekarz może ocenić, czy zmiana dawki lub tempa jej zwiększania jest wskazana. Wizyty odbywają się stacjonarnie w placówkach w Warszawie oraz online. Psychoterapia indywidualna, także online, wzmacnia zasoby przydatne w radzeniu sobie z trudnościami w trakcie farmakoterapii.

FAQ – najczęstsze pytania o skutki uboczne Depratalu

Źródła

1. Rejestr Produktów Leczniczych – Depratal (duloksetyna), Charakterystyka Produktu Leczniczego
2. Rejestr Produktów Leczniczych – Dulsevia (duloksetyna), Charakterystyka Produktu Leczniczego
3. NHS – Duloxetine: an antidepressant medicine
4. Rejestr Produktów Leczniczych – Preato (pregabalina), Charakterystyka Produktu Leczniczego
5. Rejestr Produktów Leczniczych – Pragiola (pregabalina), Charakterystyka Produktu Leczniczego
6. NHS – Side effects of pregabalin
7. NHS – How and when to take pregabalin
8. NHS – Angioedema