Nudności i zgaga po sertralinie (Asentra) – co mogą oznaczać?
Nudności stanowią statystycznie najczęstsze działanie niepożądane towarzyszące włączaniu sertraliny (znanej m.in. pod nazwą Asentra), a oficjalna Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) obok mdłości wymienia także zgagę, niestrawność, biegunkę oraz dolegliwości bólowe brzucha.[1] Choć objawy ze strony układu pokarmowego potrafią budzić niepokój, na początku kuracji mają one zazwyczaj charakter przejściowy wynikają z naturalnej adaptacji organizmu do nowej substancji i u większości pacjentów samoistnie wygasają w ciągu pierwszych dwóch tygodni. U osób zmagających się z chorobą refluksową pieczenie za mostkiem bywa z kolei częściej echem początkowego wzrostu poziomu lęku niż rzeczywistym zaostrzeniem samego refluksu, dlatego o ewentualnej korekcie dawek czy wdrożeniu leków osłonowych zawsze powinien decydować lekarz prowadzący. Warto jednak zachować czujność, ponieważ pojawienie się objawów alarmowych takich jak krew w wymiocinach lub stolcu, smoliste stolce, trudności w przełykaniu czy uporczywe wymioty wymaga natychmiastowej konsultacji medycznej, gdyż może wskazywać na poważniejsze schorzenie.[2, 3]
Osoby, które zaczynają przyjmować Asentrę, także z refluksem albo zapaleniem błony śluzowej żołądka, mogą na początku leczenia odczuwać nasilone pieczenie, mdłości i zgagę. Dolegliwości bywają na tyle przykre, że kolejne dawki budzą obawy.
Spis treści:
- Czy nudności i zgaga po sertralinie to skutki uboczne leku?
- Skąd pieczenie i zgaga u osoby z refluksem?
- Ile trwają skutki uboczne sertraliny i kiedy lek zaczyna działać?
- Co może pomóc przy zgadze i refluksie?
- Czy można samemu zmienić dawkę albo odstawić sertralinę?
- Kiedy dolegliwości żołądkowe wymagają pomocy lekarza?
- Jak Centrum Terapii Dialog wspiera osoby z objawami po sertralinie?
- FAQ – najczęstsze pytania o nudności i zgagę po sertralinie
- Źródła
Czy nudności i zgaga po sertralinie to skutki uboczne leku?
Tak. Nudności i zgaga po sertralinie mogą być skutkami ubocznymi leku. Nudności są najczęstszym działaniem niepożądanym sertraliny, a dolegliwości żołądkowe należą do typowych objawów na początku leczenia.[1] Sertralina, substancja czynna Asentry, to lek przeciwdepresyjny z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Stosuje się ją m.in. w leczeniu depresji (w ICD-10: epizod depresyjny F32, nawracające zaburzenia depresyjne F33), zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych (F42), zespołu stresu pourazowego (F43.1) i zaburzeń lękowych.
Wśród działań niepożądanych ze strony żołądka i jelit ChPL Asentry wymienia nudności, niestrawność, biegunkę, zaparcia, ból brzucha, suchość w jamie ustnej, wymioty i wzdęcia.[1] Rzadziej zdarzają się m.in. zapalenie przełyku, odbijanie i trudności w połykaniu.[1] NHS zalicza do częstych działań niepożądanych sertraliny także bóle i zawroty głowy, biegunkę oraz problemy ze snem.[4]
Na początku leczenia lekiem przeciwdepresyjnym często pojawia się też nasilony niepokój, który podobnie jak dolegliwości żołądkowe zwykle mija, gdy organizm przyzwyczai się do leku. Inne działania niepożądane sertraliny, m.in. skłonność do siniaków, opisuje artykuł Siniaki i wysypka po sertralinie (Asentra) – co mogą oznaczać?
Skąd pieczenie i zgaga u osoby z refluksem?
U osoby z chorobą refluksową przełyku pieczenie na początku leczenia sertraliną może wynikać z nasilenia lęku, a rzadziej z nasilenia samego refluksu. Stres i lęk mogą wywoływać lub nasilać zgagę i niestrawność.[2, 5] Dzieje się tak dlatego, że w stanie napięcia przełyk staje się bardziej wrażliwy na kwas żołądkowy. Nawet przy prawidłowym poziomie kwasowości pieczenie może być odczuwalne silniej niż zwykle. Zgagę mogą nasilać także niektóre leki, np. przeciwzapalne leki przeciwbólowe, takie jak ibuprofen.[5]
Refluks to potoczna nazwa choroby refluksowej przełyku (ang. gastro-oesophageal reflux disease, GORD), jednej z najczęstszych chorób przewodu pokarmowego.[5, 6] Jej typowe objawy to:
- zgaga i pieczenie za mostkiem,
- puste, kwaśne odbijanie,
- uczucie cofania się kwaśnej treści do przełyku albo jamy ustnej,
- ból górnej części brzucha.[6]
Objawy refluksu często nasilają się po jedzeniu, w pozycji leżącej i przy schylaniu się.[5] Niestrawność z kolei często wynika z tego, że kwas żołądkowy drażni błonę śluzową żołądka lub gardło.[2]
Leki budzą Twoje obawy?
Omów leczenie z psychiatrą
Specjaliści pomogą ocenić działania niepożądane leku i zaplanować dalsze leczenie.
Ile trwają skutki uboczne sertraliny i kiedy lek zaczyna działać?
Działania niepożądane związane z rozpoczęciem sertraliny najczęściej ustępują w ciągu około 2 tygodni. Pierwszy efekt leczenia może pojawić się po około 2 tygodniach przyjmowania dawki terapeutycznej. NHS podaje, że większość z nich powinna złagodnieć po paru tygodniach, gdy organizm przyzwyczai się do leku, choć niektóre mogą trwać dłużej.[4] Część działań niepożądanych może słabnąć i pojawiać się rzadziej w trakcie dalszego leczenia, a zwykle nie wymaga odstawienia leku.[1]
Na pełny efekt leczenia trzeba poczekać dłużej niż na ustąpienie działań niepożądanych: bywa on widoczny dopiero po 4–5 tygodniach. Przed tym czasem trudno rzetelnie ocenić, czy lek działa i czy jest dobrze tolerowany.
ChPL zaznacza, że poprawa w depresji może nie nastąpić w ciągu kilku pierwszych tygodni leczenia lub dłużej, dlatego do czasu poprawy potrzebna jest ścisła obserwacja.[1] Ostrzega też, że we wczesnym okresie leczenia ryzyko samobójstw może być zwiększone.[1] Przy myślach o samookaleczeniu trzeba pilnie szukać pomocy medycznej.[4] W pierwszych tygodniach leczenia może wystąpić akatyzja, czyli nieprzyjemne pobudzenie z potrzebą poruszania się. U osób z takimi objawami zwiększanie dawki może być szkodliwe.[1] Pacjenci opisują akatyzję jako niemożność usiedzenia w miejscu, wewnętrzny niepokój zmuszający do chodzenia lub ogólne napięcie mięśniowe. Jeśli cokolwiek z tego pojawia się na początku leczenia, należy zgłosić to lekarzowi przed kolejnym zwiększeniem dawki. Uciążliwe objawy warto omówić z lekarzem.[4]
Co może pomóc przy zgadze i refluksie?
Przy zgadze i refluksie mogą pomóc proste zmiany w jedzeniu i trybie dnia, a o lekach przeciwrefluksowych decyduje lekarz.[5, 6] Można spróbować kilku sposobów:
- jedz mniejsze, częstsze posiłki,[5]
- nie jedz 3–4 godziny przed snem,[5]
- nie kładź się i nie schylaj przez około 3 godziny po posiłku,[6]
- ogranicz produkty, które u Ciebie wywołują objawy, np. potrawy tłuste, smażone, kwaśne lub pikantne, kawę, czekoladę, miętę, napoje gazowane i alkohol,[6]
- unieś wezgłowie łóżka o około 10–20 cm, ale nie dodatkowymi poduszkami, bo mogą zwiększać ucisk na brzuch,[5]
- poszukaj sposobów na odprężenie.[5]
Każdy reaguje na jedzenie inaczej, więc dietę dobiera się indywidualnie.[6] Sertralinę można przyjmować z posiłkiem lub bez, rano albo wieczorem.[1] Jeśli nudności są szczególnie uciążliwe, porę przyjmowania tabletki warto omówić z lekarzem.
Tabela 1. Postępowanie przy zgadze i refluksie w trakcie leczenia sertraliną. Źródło: NHS[5], pacjent.gov.pl[6].
| Dolegliwość | Co może pomóc |
|---|---|
| Zgaga i pieczenie po jedzeniu | mniejsze posiłki, przerwa przed snem, unikanie produktów wywołujących objawy |
| Zgaga w pozycji leżącej | uniesione wezgłowie łóżka, ostatni posiłek kilka godzin przed snem |
| Nasilony refluks mimo zmian | rozmowa z lekarzem o leczeniu przeciwrefluksowym |
| Napięcie i lęk | sposoby na odprężenie |
Inhibitor pompy protonowej (IPP) to lek, który zmniejsza ilość kwasu wytwarzanego przez żołądek. Zwykle przyjmuje się go przez 4 lub 8 tygodni, zależnie od nasilenia refluksu.[5] Takim lekiem jest pantoprazol (np. Controloc), wskazany m.in. w objawowej postaci choroby refluksowej przełyku.[3] Pantoprazol przyjmuje się 1 godzinę przed posiłkiem, a objawy refluksu ustępują zwykle po 2–4 tygodniach leczenia.[3]
Gdy na początku leczenia sertraliną refluks się nasila, lekarz może czasowo zmienić leczenie przeciwrefluksowe. Przepisanych leków nie należy przy tym odstawiać bez rozmowy z lekarzem.[5]
Czy można samemu zmienić dawkę albo odstawić sertralinę?
Nie. O dawce sertraliny i tempie jej zwiększania decyduje lekarz prowadzący, który może zacząć od mniejszej dawki, żeby zmniejszyć ryzyko działań niepożądanych.[4] Dawki sertraliny nie zmienia się częściej niż raz na tydzień.[1]
Gdy działania niepożądane są uciążliwe albo nie mijają, warto porozmawiać z lekarzem i przyjmować lek dalej, dopóki lekarz nie zaleci inaczej.[4] Nagłego przerwania leczenia należy unikać.[1] Przy kończeniu leczenia lekarz zmniejsza dawkę stopniowo, przez co najmniej 1–2 tygodnie, a w razie potrzeby przez kilka tygodni lub miesięcy, bo po odstawieniu mogą pojawić się m.in. zawroty głowy, zaburzenia czucia, zaburzenia snu i niepokój.[1]
Specjaliści z Poradni Nerwic i Lęku oraz Poradni Depresji w Centrum Terapii Dialog pomagają ocenić działania niepożądane leków i ustalić tempo dalszego leczenia.
Kiedy dolegliwości żołądkowe wymagają pomocy lekarza?
Objawy alarmowe ze strony przewodu pokarmowego wymagają oceny lekarza, bo mogą świadczyć o poważniejszej chorobie.[2, 3] Do objawów alarmowych należą:
- krew w wymiocinach lub w stolcu,
- smoliste stolce,
- trudności w połykaniu,
- nawracające wymioty,
- duża niezamierzona utrata masy ciała,
- silny ból.[2, 3]
Przy lekach z grupy SSRI zgłaszano krwawienia z przewodu pokarmowego.[1] Ostrożność zaleca się zwłaszcza u osób, które przyjmują jednocześnie leki wpływające na krzepnięcie, np. kwas acetylosalicylowy, niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) lub leki przeciwzakrzepowe.[1]
Wśród rzadkich, poważnych działań niepożądanych sertraliny NHS wymienia zespół serotoninowy.[4] Jego objawami mogą być m.in. pobudzenie, splątanie, obfite pocenie się, biegunka, gorączka, sztywność mięśni i szybkie bicie serca.[1]
Przy podejrzeniu innego poważnego działania niepożądanego, np. zespołu serotoninowego, również trzeba pilnie szukać porady medycznej.[4] Przy objawach ciężkiej reakcji alergicznej (anafilaksji), np. obrzęku gardła lub języka, swędzącej wysypce czy trudnościach w oddychaniu, trzeba natychmiast zadzwonić pod numer alarmowy.[4]
Ból pleców zwykle nie jest objawem niestrawności.[2] Wśród działań niepożądanych sertraliny ChPL wymienia nadmierną potliwość.[1] Utrzymujący się ból pleców albo nocne poty należy omówić z lekarzem, który oceni, czy mają związek z lekiem.
Jak Centrum Terapii Dialog wspiera osoby z objawami po sertralinie?
Specjaliści z Centrum Terapii Dialog pomagają ocenić działania niepożądane sertraliny i dostosować leczenie do indywidualnych potrzeb. Jeśli nudności, zgaga lub inne dolegliwości po Asentrze utrudniają codzienne funkcjonowanie, podczas konsultacji psychiatrycznej lekarz może ocenić, czy zmiana dawki lub pory przyjmowania leku jest wskazana. Wizyty odbywają się stacjonarnie w placówkach Centrum w Warszawie oraz online.
FAQ – najczęstsze pytania o nudności i zgagę po sertralinie
Tak. Nudności są najczęstszym działaniem niepożądanym sertraliny, a większość działań niepożądanych łagodnieje po paru tygodniach.[1, 4]
Najczęściej około 2 tygodni. Jeśli są uciążliwe albo nie mijają, warto porozmawiać z lekarzem lub farmaceutą.[4]
Może. ChPL wymienia niestrawność, a rzadziej zapalenie przełyku i odbijanie.[1] U osoby z refluksem pieczenie może też wynikać z nasilenia lęku.
Pierwszy efekt bywa widoczny po około 2 tygodniach przyjmowania dawki terapeutycznej, a pełne działanie może rozwijać się nawet do 4–5 tygodni. Poprawa może jednak nie nastąpić w ciągu kilku pierwszych tygodni leczenia lub dłużej.[1]
Tak. NHS wymienia stres i lęk wśród czynników, które mogą wywoływać lub nasilać zgagę.[5]
Nie. O zmianie leczenia przeciwrefluksowego decyduje lekarz. Przepisanych leków nie należy też przerywać bez rozmowy z lekarzem.[5]
Nie wiadomo bez oceny lekarza. Ból pleców zwykle nie wynika z niestrawności, a ChPL wymienia nadmierną potliwość wśród działań niepożądanych sertraliny, więc utrzymujące się objawy warto omówić z lekarzem.[1, 2]
W Centrum Terapii Dialog, u specjalistów z Poradni Nerwic i Lęku oraz Poradni Depresji. Na wizytę warto zabrać notatki o tym, kiedy nudności są najsilniejsze i jak długo trwają, oraz listę wszystkich przyjmowanych leków i suplementów.
Źródła
- Krka – Asentra (sertralina), Charakterystyka Produktu Leczniczego
- NHS – Indigestion
- Rejestr Produktów Leczniczych – Controloc 20 (pantoprazol), Charakterystyka Produktu Leczniczego
- NHS – Sertraline: an antidepressant medicine
- NHS – Heartburn and acid reflux
- pacjent.gov.pl – Dieta pomaga w chorobie refluksowej przełyku
Powiązane wpisy
Jak kiedyś leczono depresję?
Kiedyś depresję leczono metodami wynikającymi z ówczesnych wyobrażeń o jej przyczynach: od diety, krwioupustów i ziół, przez egzorcyzmy i zimne kąpiele, aż po XX-wieczne terapie szokowe,<span class="excerpt-hellip"> […]</span>
Kryzys życiowy – czym jest i gdzie szukać pomocy?
Kryzys życiowy to normalna i naturalna reakcja na trudne wydarzenie, wobec którego dotychczasowe sposoby radzenia sobie przestają wystarczać.[1] W tym czasie najważniejsze jest sięgnięcie po wsparcie<span class="excerpt-hellip"> […]</span>
Najnowsze metody leczenia ADHD u dorosłych – co działa?
Skuteczne leczenie ADHD u dorosłych wymaga elastycznego połączenia psychoterapii, farmakoterapii, modyfikacji codziennych nawyków oraz rozsądnych dostosowań w pracy czy na uczelni, dopasowanych bezpośrednio do tego, jak<span class="excerpt-hellip"> […]</span>
Leki budzą Twoje obawy?
Omów leczenie z psychiatrą
Specjaliści z pomogą ocenić działania niepożądane leku i zaplanować dalsze leczenie.
Umów konsultację